ห้องน้ำผู้สูงอายุ ต้องออกแบบยังไงให้ปลอดภัย คู่มือสำหรับลูกหลานและบ้านพักคนชรา
ทั้งราวจับ พื้นกันลื่น ทางลาดวีลแชร์ และปุ่มฉุกเฉิน รวมทุกอย่างที่ต้องมีไว้ในที่เดียว พร้อมรุ่นสำเร็จรูปที่ติดตั้งจบได้ใน 1 วัน
ห้องน้ำเป็นจุดที่ผู้สูงอายุลื่นล้มบ่อยที่สุดในบ้าน เพราะพื้นเปียก พื้นที่แคบ และต้องลุกนั่งบ่อยๆ ห้องน้ำผู้สูงอายุที่ดีต้องมีองค์ประกอบความปลอดภัยครบ ไม่ว่าจะเป็นราวจับ พื้นกันลื่น โถสูงพอดีลุกง่าย พื้นที่ให้วีลแชร์หมุนตัวได้ ทางลาดแทนขั้นบันได ก๊อกแบบก้านโยก และปุ่มกดฉุกเฉิน
ถ้าไม่อยากต่อเติมห้องน้ำเดิมให้ยุ่งยาก รุ่นสำเร็จรูปอย่าง TEH-TL35 ราคา 106,000 บาท ออกแบบมาเพื่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ มีทางลาดและราวจับครบ ส่วนใครที่ใช้วีลแชร์เต็มเวลา ควรดู TL20 ราคา 125,000 บาท ที่วีลแชร์เข้าได้สบายๆ ติดตั้งเสร็จภายใน 1 วัน ดูทุกรุ่นได้ที่หมวดห้องน้ำผู้สูงอายุ
ถ้ากำลังหาข้อมูลเรื่องห้องน้ำสำหรับพ่อแม่หรือญาติผู้ใหญ่ที่บ้าน มาถูกทางแล้ว เพราะห้องน้ำธรรมดาที่เราใช้กันทุกวัน จริงๆ แล้วเต็มไปด้วยความเสี่ยงสำหรับผู้สูงวัย ทั้งพื้นลื่นตอนเปียก โถส้วมเตี้ยจนลุกลำบาก ไม่มีอะไรให้จับพยุงตัว และประตูแคบจนวีลแชร์เข้าไม่ได้
ข้อมูลจากกรมควบคุมโรคระบุว่า การหกล้มเป็นสาเหตุการบาดเจ็บอันดับต้นๆ ของผู้สูงอายุไทย และห้องน้ำคือจุดที่เกิดเหตุบ่อยที่สุดในบ้าน แค่ล้มครั้งเดียวก็อาจนำไปสู่กระดูกสะโพกหัก ซึ่งกระทบคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้ บทความนี้จะพาไปดูว่าห้องน้ำผู้สูงอายุที่ปลอดภัยจริงต้องมีอะไรบ้าง อ้างอิงตามกฎกระทรวงและหลักการออกแบบเพื่อทุกคน หรือ Universal Design พร้อมแนะนำรุ่นสำเร็จรูปที่ติดตั้งได้เลยโดยไม่ต้องทุบบ้านให้ยุ่งยาก
ทำไมห้องน้ำผู้สูงอายุต้องต่างจากห้องน้ำทั่วไป
ร่างกายของผู้สูงอายุเปลี่ยนไปหลายด้าน ทั้งกล้ามเนื้อขาที่อ่อนแรงลง การทรงตัวที่แย่ลง สายตาที่ฝ้าฟาง และข้อเข่าที่เสื่อมสภาพ สิ่งเหล่านี้ทำให้กิจวัตรง่ายๆ ในห้องน้ำกลายเป็นเรื่องเสี่ยงได้ง่ายๆ นี่คือ 4 จุดที่อันตรายที่สุด
8 องค์ประกอบความปลอดภัยที่ห้องน้ำผู้สูงอายุขาดไม่ได้
อ้างอิงจากกฎกระทรวงกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการและคนชรา พ.ศ. 2548 ผสมกับหลัก Universal Design นี่คือสิ่งที่ห้องน้ำผู้สูงอายุที่ดีควรมีครบ
เลือกห้องน้ำตามระดับการช่วยเหลือตัวเอง
ผู้สูงอายุแต่ละคนช่วยเหลือตัวเองได้ไม่เท่ากัน การเลือกห้องน้ำควรดูจากความสามารถในการเคลื่อนไหวเป็นหลัก ไม่ใช่ดูแค่ราคา ลองเทียบจากตารางนี้:
|
ระดับการช่วยเหลือตัวเอง |
สิ่งที่ต้องเน้น |
รุ่นที่เหมาะ |
|
ยังเดินได้เอง แต่เริ่มไม่มั่นคง |
ราวจับ + พื้นกันลื่น + โถสูง + แสงสว่าง |
|
|
ใช้ไม้เท้า / walker ช่วยเดิน |
พื้นที่กว้างขึ้น + ราวจับต่อเนื่อง + ทางลาด |
|
|
ใช้วีลแชร์เป็นบางเวลา |
ประตูกว้าง 90 ซม. + พื้นที่หมุน + ทางลาด |
|
|
ใช้วีลแชร์เต็มเวลา + ต้องมีคนช่วย |
พื้นที่กว้างมาก รองรับคนดูแล + ราวจับรอบด้าน |
|
|
ต้องการเคลื่อนย้าย/พกพา (เช่า รพ. ชั่วคราว) |
แบบพับได้ ติดตั้ง-ถอดง่าย |
TL23 ฿99,000 (พับได้) |
รุ่นห้องน้ำผู้สูงอายุและคนพิการของ THE EASY TOILET
ทุกรุ่นเป็นแบบสำเร็จรูป ยกวางติดตั้งเสร็จภายในวันเดียว ไม่ต้องทุบบ้านหรือต่อเติมให้ยุ่งยาก ดูสเปคและราคาจริงทั้งหมดได้ที่หมวดห้องน้ำคนพิการและผู้สูงอายุ
|
รุ่น |
จุดเด่น |
เหมาะกับ |
ราคา |
|
ออกแบบเพื่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ ดีไซน์ทูโทน มีทางลาด + ราวจับครบ |
ผู้สูงอายุที่บ้าน / เริ่มเดินไม่มั่นคง |
฿106,000 |
|
|
ขนาดกะทัดรัด ราคาเริ่มต้น เหมาะพื้นที่จำกัด |
บ้านที่มีพื้นที่น้อย งบประหยัด |
฿85,000 |
|
|
แบบพกพาพับได้ เคลื่อนย้าย-ติดตั้งง่าย |
ใช้ชั่วคราว / ต้องย้ายบ่อย |
฿99,000 |
|
|
วีลแชร์เข้าได้สบาย ประตูกว้าง พื้นที่หมุน |
ผู้ใช้วีลแชร์ประจำ |
฿125,000 |
|
|
ขนาดใหญ่สไตล์รีสอร์ต รองรับคนดูแลเข้าช่วย |
บ้านพักคนชรา / รีสอร์ต / รพ. |
฿179,000 |
TEH-TL35 ออกแบบมาสำหรับผู้สูงอายุที่ยังพอช่วยเหลือตัวเองได้ แต่ต้องการความปลอดภัยเพิ่ม จุดเด่นคือดีไซน์ทูโทนที่ดูเหมือนห้องน้ำบ้านปกติ ไม่ได้ดูเป็นห้องน้ำโรงพยาบาล ทำให้ผู้สูงอายุไม่รู้สึกว่าตัวเองเป็นภาระหรือป่วย ขณะที่ยังมีราวจับ พื้นกันลื่น และทางลาดครบ
ส่วนรุ่นอย่าง TL20 หรือ TL22 จะเน้นรองรับวีลแชร์เต็มรูปแบบ เหมาะกับคนที่เคลื่อนไหวลำบากมากกว่า เลือกตามสภาพร่างกายจริงของผู้ใช้เป็นหลัก
ติดตั้งที่บ้าน หรือบ้านพักคนชรา/โรงพยาบาล?
ความต้องการจะต่างกันไปตามสถานที่ใช้งาน ทำให้ต้องเลือกรุ่นและจำนวนที่ต่างกันด้วย
งบประมาณ สำเร็จรูป vs ต่อเติมห้องน้ำเดิม
หลายครอบครัวลังเลใจระหว่างต่อเติมห้องน้ำเดิมให้ปลอดภัยขึ้น กับซื้อห้องน้ำสำเร็จรูปมาวางเพิ่ม ลองเทียบต้นทุนและเวลากันดูจริงๆ
|
รายการ |
ต่อเติม/รีโนเวตห้องน้ำเดิม |
ห้องน้ำสำเร็จรูป TEH-TL35 |
|
ค่าใช้จ่ายรวม |
฿80,000-200,000 (แล้วแต่สภาพเดิม) |
฿106,000 (ราคาแน่นอน) |
|
ระยะเวลา |
2-6 สัปดาห์ (ทุบ-ก่อ-ปูใหม่) |
1 วัน |
|
ระหว่างทำ ผู้สูงอายุใช้ห้องน้ำไหน |
ต้องไปใช้ห้องอื่น ลำบาก |
ใช้ห้องเดิมได้ตามปกติ |
|
คุณภาพ/มาตรฐาน |
ขึ้นกับช่าง |
ผลิตในโรงงาน ตรวจคุณภาพ |
|
ราวจับ-พื้นกันลื่น-ทางลาด |
ต้องระบุและคุมงานช่างเอง |
ออกแบบมาครบในตัว |
|
ย้าย/ปรับเปลี่ยนภายหลัง |
ทำไม่ได้ (ถาวร) |
ยกย้ายได้ |
คุณแม่เริ่มเดินไม่มั่นคงหลังผ่าตัดเข่า ห้องน้ำเดิมในบ้านพื้นลื่นและไม่มีราวจับ ลูกสาวกังวลเรื่องลื่นล้มตอนกลางคืน เลยเลือกติดตั้ง TEH-TL35 ไว้ติดห้องนอนคุณแม่ ค่าใช้จ่ายรวมค่าขนส่งและฐานประมาณ 120,000 บาท ติดตั้งเสร็จในวันเดียว
สิ่งที่ลูกสาวบอกว่าคุ้มที่สุดคือ ระหว่างติดตั้งคุณแม่ยังใช้ห้องน้ำเดิมได้ตามปกติ ไม่ต้องย้ายไปไหน และพอเสร็จคุณแม่เข้าห้องน้ำเองได้อย่างมั่นใจ มีราวจับให้พยุง พื้นไม่ลื่น ลดความกังวลของทั้งครอบครัวไปได้มาก
ข้อผิดพลาดที่ลูกหลานมักทำพลาด
จากที่ทีมเราได้ให้คำปรึกษาหลายครอบครัว 5 เรื่องนี้เป็นสิ่งที่พลาดบ่อยที่สุด:
คำถามเกี่ยวกับห้องน้ำผู้สูงอายุที่ลูกค้าถามบ่อย
หมวดหมู่สำหรับผู้สูงอายุ
